نرم‌افزارهای اختصاصی مثل مایکروسافت آفیس، فتوشاپ، اتوکد، اسلک یا زوم سال‌هاست بخش جدایی‌ناپذیر کار و زندگی روزمره بسیاری از افراد و سازمان‌ها هستند. اما این ابزارها اغلب گران‌قیمت، بسته و وابسته به اکوسیستم خاصی هستند. هزینه‌های لایسنس، محدودیت‌های جغرافیایی، وابستگی به سرویس‌های ابری proprietary و عدم شفافیت کد، چالش‌هایی جدی برای کاربران، توسعه‌دهندگان و حتی شرکت‌های کوچک ایجاد می‌کند.
پروژه Everything با یک ایده جسورانه وارد صحنه شده است: بازسازی و متن‌باز کردن نرم‌افزارهای جهان از صفر. این پروژه تلاش می‌کند جایگزین‌های رایگان، متن‌باز و مبتنی بر وب برای ده‌ها ابزار معروف ارائه دهد؛ از صفحه‌گسترده و ویرایشگر سند تا ابزارهای طراحی سه‌بعدی، CAD، مدیریت پروژه و حتی بازی. هدف آن کاهش وابستگی به نرم‌افزارهای proprietary و ایجاد اکوسیستمی باز است که هر کسی بتواند آن را بررسی، تغییر و بهبود دهد. در دنیای امروز که حریم خصوصی، هزینه‌ها و کنترل داده اهمیت بیشتری پیدا کرده، چنین پروژه‌هایی می‌توانند مسیر جدیدی برای دسترسی عادلانه به ابزارهای حرفه‌ای باز کنند.
معرفی پروژه
Everything یک مونو-ریپازیتوری (مخزن واحد حاوی چندین پروژه) است که توسط سازمان HeyPuter (تیم پشت Puter، سیستم‌عامل اینترنتی متن‌باز) توسعه داده می‌شود. طبق توضیحات رسمی مخزن، این پروژه تلاش می‌کند «نرم‌افزارهای جهان را از صفر بازسازی و متن‌باز کند». از Office تا Slack و از فتوشاپ تا AutoCAD، هدف بازآفرینی جایگزین‌های رایگان و متن‌باز برای نرم‌افزارهای proprietary است.
همه اپلیکیشن‌ها در پوشه src قرار دارند و هر کدام یک اپلیکیشن وب مستقل هستند. بسیاری از آن‌ها روی پلتفرم Puter اجرا می‌شوند و از SDK قدرتمند Puter.js برای احراز هویت، ذخیره‌سازی ابری، پایگاه داده کلید-مقدار و حتی قابلیت‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. داده‌های کاربران معمولاً در فضای ابری شخصی خودشان (در حساب Puter) ذخیره می‌شود که مدل «کاربر پرداخت‌کننده» (User-Pays) را دنبال می‌کند؛ یعنی هزینه‌های استفاده (مانند هوش مصنوعی یا فضای ذخیره‌سازی) بر عهده خود کاربر است و توسعه‌دهنده اپلیکیشن هزینه زیرساختی ندارد.
پروژه تحت مجوز MIT منتشر شده و در زمان نگارش این مطلب بیش از ۶ هزار ستاره در گیت‌هاب دارد. دسته‌بندی‌های اصلی شامل Office، Collaboration، Creative Tools، Engineering، Productivity، Finance، Business، Developer Tools و Games است.
ویژگی‌های کلیدی
- جایگزین‌های متن‌باز برای نرم‌افزارهای محبوب: صفحه‌گسترده (جایگزین Excel/Sheets)، Documents (جایگزین Word/Docs)، Presentation، Whiteboard، PDF، Photo Studio، Video Studio، CAD، Parametric modeling، Teamchat، Meetings و ده‌ها مورد دیگر.
- اجرای کاملاً وب‌محور: بیشتر اپلیکیشن‌ها در مرورگر اجرا می‌شوند و نیازی به نصب نرم‌افزار دسکتاپ ندارند.
- یکپارچگی با Puter: استفاده از Puter.js برای ذخیره‌سازی فایل، احراز هویت، همکاری و قابلیت‌های AI بدون نیاز به سرور اختصاصی.
- ساختار مونو-ریپو: همه اپ‌ها در یک مخزن قرار دارند که مدیریت و مشارکت را ساده‌تر می‌کند.
- نسخه‌های زنده (Demo): بسیاری از اپلیکیشن‌ها دموی آنلاین دارند (مانند spreadsheet.puter.com یا cad.puter.com).
- مجوز MIT: آزادی کامل برای استفاده، تغییر و توزیع.
- توسعه مداوم: اپ‌ها در مراحل مختلف بلوغ هستند (برخی alpha) و به‌طور فعال به‌روزرسانی می‌شوند.
- پشتیبانی از همکاری و داده‌های ابری: امکان اشتراک‌گذاری و ذخیره‌سازی در فضای شخصی کاربر.
پیش‌نیازها
برای اجرا و توسعه محلی:
- Node.js نسخه ۲۲.۱۲ یا بالاتر
- Git
- دانش پایه‌ای از JavaScript و npm
- حساب Puter برای ذخیره‌سازی واقعی داده‌ها و استفاده از قابلیت‌های کامل (اختیاری اما توصیه‌شده)
توجه : برای استفاده از دموهای آنلاین، فقط یک مرورگر کافی است.
نحوه نصب و راه‌اندازی
نصب و راه‌اندازی بسیار ساده و برای هر اپلیکیشن به‌صورت جداگانه انجام می‌شود:
۱. مخزن را کلون کنید:
git clone https://github.com/HeyPuter/everything.git
۲. به پوشه اپلیکیشن مورد نظر بروید (مثلاً برای spreadsheet):
cd everything/src/spreadsheet
۳. وابستگی‌ها را نصب کنید:
npm install
۴. سرور توسعه را اجرا کنید:
npm run dev
پس از اجرا، معمولاً آدرس محلی (مانند http://localhost:5173) در ترمینال نمایش داده می‌شود. می‌توانید اپ را در مرورگر باز کنید.
همین الگو برای سایر اپ‌ها (documents، cad، teamchat و غیره) صدق می‌کند. هر پوشه زیر src معمولاً ساختار مستقل با package.json و تنظیمات Vite دارد.
نحوه استفاده
استفاده از دموهای آنلاین (ساده‌ترین راه):
به لینک‌های موجود در README بروید. مثلاً:
- spreadsheet: https://spreadsheet.puter.com/
- Documents: https://documents.puter.com
- CAD: https://cad.puter.com/
- Teamchat: https://teamchat.puter.com/
در بسیاری از موارد برای ذخیره فایل‌ها نیاز به ورود با حساب Puter دارید. بدون ورود، برخی قابلیت‌ها در حالت موقت (in-memory) کار می‌کنند.
استفاده محلی برای توسعه یا تست:
پس از اجرای npm run dev، اپ در مرورگر باز می‌شود. می‌توانید کد را تغییر دهید و نتیجه را بلافاصله ببینید. بسیاری از اپ‌ها از vanilla JavaScript ساخته شده‌اند و وابستگی سنگینی به فریم‌ورک‌های بزرگ ندارند.
نکات مهم
- وضعیت اپ‌ها: برخی اپلیکیشن‌ها هنوز در مرحله alpha هستند و ممکن است داده از دست برود. همیشه از قابلیت پشتیبان‌گیری استفاده کنید و برای کارهای حیاتی فعلاً روی آن‌ها حساب نکنید.
- مدل User-Pays: فضای ذخیره‌سازی و استفاده از AI به حساب Puter کاربر وابسته است. این مدل برای توسعه‌دهندگان عالی است اما کاربران باید از هزینه‌های احتمالی آگاه باشند.
- مشارکت در پروژه: مخزن باز است. می‌توانید باگ گزارش دهید، pull request بفرستید یا اپ جدید اضافه کنید. ساختار مونو-ریپو مشارکت را تسهیل می‌کند.
- امنیت و حریم خصوصی: داده‌ها در فضای شخصی کاربر ذخیره می‌شود. با این حال همیشه سیاست‌های حریم خصوصی Puter را بررسی کنید.
- عملکرد: اپ‌های پیچیده مانند ۳D Studio یا Video Studio ممکن است به سخت‌افزار قوی‌تر نیاز داشته باشند. در مرورگرهای به‌روز تست کنید.
- توسعه محلی بدون Puter: برخی اپ‌ها حالت mock یا local دارند که برای توسعه بدون اتصال مفید است.
- به‌روزرسانی منظم: مخزن به‌سرعت در حال رشد است. همیشه آخرین نسخه را از گیت‌هاب بگیرید.
نتیجه‌گیری
پروژه Everything یکی از بلندپروازانه‌ترین تلاش‌های اخیر جامعه متن‌باز برای شکستن انحصار نرم‌افزارهای proprietary است. با ارائه جایگزین‌های وب‌محور، رایگان و قابل توسعه برای ابزارهای روزمره و حرفه‌ای، این پروژه پتانسیل تغییر نحوه دسترسی ما به نرم‌افزار را دارد. ترکیب آن با اکوسیستم Puter (سیستم‌عامل اینترنتی) قدرت بیشتری به آن می‌بخشد و مدل «بدون سرور اختصاصی برای توسعه‌دهنده» را تقویت می‌کند.
بیشتر بخوانید:
جداسازی صدای خواننده از موزیک داخل مرورگر به صورت رایگان و آفلاین
ویرایش ویدیو به صورت آفلاین در مرورگر با ابزار قدرتمند ffmpeg-webCLI
