اگرچه برخی ویدیوهای هوش مصنوعی (AI) کاملاً تابلوی هستند، اما این روزها تشخیص واقعیت از جعل در دنیای ویدیو دشوارتر شده است. دیگر لازم نیست به حدس و گمان یا نظرات کاربران در زیر پستها تکیه کنید؛ حالا میتوانید از «گوگل جمینای» (Google Gemini) برای شناسایی ویدیوهای ساخته شده با هوش مصنوعی استفاده کنید.
خطرات ویدیوهای ساخته شده با هوش مصنوعی
در نگاه اول، ویدیوهای هوش مصنوعی ممکن است بیخطر به نظر برسند؛ اغلب آنها فقط تصاویر حیوانات بامزه یا ویدیوهای آرامشبخش از محیط هستند. اما اکنون، این ویدیوها در قالب محتواهای رسمی با چهرههای واقعی ظاهر میشوند که توصیههای کاربردی ارائه میدهند یا بینندگان را ترغیب میکنند تا فایلی را دانلود کرده یا یک راهکار عیبیابی و هک را امتحان کنند.
مشکل اینجاست که این توصیهها، فایلها یا راهکارها یا کاملاً اشتباه هستند و یا ماهیت مخرب دارند. برای مثال، یک شبکه مخفی از ویدیوهای تولید شده توسط هوش مصنوعی در یوتیوب، هزاران کاربر را متقاعد کرد که فایلهای آلوده را دانلود کنند. این موضوع حتی محدود به حوزه فناوری نیست؛ این ویدیوها ممکن است توصیههای پزشکی اشتباه بدهند و شما تصور کنید که این حرفها از زبان یک متخصص واقعی بیان میشود، در حالی که همه چیز کاملاً جعلی است.
مسئله بعدی مربوط به اشتراکگذاری است. شما ویدیویی را میبینید که به نظر واقعی میرسد و آن را در شبکههای اجتماعی بازنشر میکنید، در حالی که آن ویدیو توسط هوش مصنوعی ساخته شده است. اشتراکگذاری محتوای جعلی گاهی میتواند باعث از دست دادن دنبالکنندگان و حتی از دست دادن شغلتان شود.
جمینای چگونه ویدیوهای هوش مصنوعی را تشخیص میدهد؟
گوگل جمینای قصد دارد با قابلیت جدید «تشخیص ویدیوهای هوش مصنوعی»، به شما در تمایز بین واقعیت و جعل کمک کند. در حال حاضر، حتی ChatGPT هم چنین قابلیتی را ارائه نمیدهد.
در حال حاضر، این ویژگی به ویدیوها و تصاویری محدود میشود که با ابزارهای هوش مصنوعی گوگل ساخته شدهاند. هر چیزی که هوش مصنوعی گوگل خلق میکند، دارای یک واترمارک (Watermark) نامرئی است که کاربران نمیتوانند آن را پاک کنند. این واترمارک که SynthID نام دارد، در دل تمامی فایلهای صوتی، تصویری و ویدیویی ساخته شده توسط گوگل قرار میگیرد.
اپلیکیشن جمینای برای تشخیص استفاده از هوش مصنوعی، فایل را برای یافتن واترمارک SynthID اسکن میکند. حتی اگر یک ویدیو یا تصویر فقط توسط هوش مصنوعی ویرایش شده باشد، این واترمارک در آن وجود خواهد داشت.
بررسی ویدیوهای ساخته شده توسط هوش مصنوعی گوگل
ابتدا ویدیوی مورد نظر را دانلود کنید. برای این کار ممکن است به یک ابزار یا سایت جانبی نیاز داشته باشید (مثلاً ابزارهای مخصوص دانلود یوتیوب shorts).
وارد برنامه جمینای (نسخه موبایل یا وب) شوید. سپس روی دکمه + در کادر چت کلیک کنید تا ویدیوی خود را بارگذاری نمایید. این برنامه ویدیوهایی تا سقف ۹۰ ثانیه یا ۱۰۰ مگابایت را میپذیرد. پس از آپلود، از جمینای بپرسید: «آیا این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است؟» (?Was this video created using AI)
معمولاً کمتر از ۳۰ ثانیه طول میکشد تا پاسخ را دریافت کنید. نکته جذاب اینجاست که جمینای نه تنها ساختگی بودن ویدیو را اعلام میکند، بلکه دلایل آن را نیز توضیح میدهد. اگر ویدیو دارای واترمارک SynthID باشد، جمینای وجود آن را به همراه سایر نشانههای احتمالی هوش مصنوعی ذکر میکند.
من برای امتحان، یک کلیپ از سایت Veo (هوش مصنوعی ویدیوساز گوگل) دانلود کردم و از جمینای پرسیدم؛ پاسخ مثبت را در عرض چند ثانیه دریافت کردم.
آزمایش هر نوع ویدیو برای تشخیص هوش مصنوعی
اگرچه تضمینی در کار نیست، اما جمینای میتواند هر ویدیویی را برای یافتن آثار هوش مصنوعی بررسی کند. در آزمایشهای من، این ابزار در شناسایی ویدیوهای ساخته شده توسط سایر ابزارهای هوش مصنوعی نیز عملکرد خوبی داشت.
شما میتوانید بخشی از ویدیو را آپلود کنید یا لینک آن را در چت قرار دهید. البته گاهی اوقات جمینای دچار سردرگمی میشود و محتوای لینک را به درستی درک نمیکند. برای مثال، یک بار ویدیویی از یوتیوب را با چیز دیگری اشتباه گرفت. در چنین مواقعی کافی است دوباره سوال خود را بپرسید تا نتیجه درست را بگیرید.
من چند ویدیو از یوتیوب را تست کردم. برای جلوگیری از خطای درک لینک، از این دستور (Prompt) استفاده کردم:
«این لینک یوتیوب [Link] درباره چیست و آیا در آن از هوش مصنوعی استفاده شده است؟»
در مورد ویدیویی که مطمئن بودم توسط هوش مصنوعی ساخته شده، جمینای به درستی آن را تشخیص داد. همچنین ویدیوی دیگری را امتحان کردم که میدانستم واقعی است و سازندهاش به عدم استفاده از هوش مصنوعی شهرت دارد؛ جمینای بدون هیچ مشکلی توضیح داد که چرا این ویدیو ساختهی هوش مصنوعی نیست.
بررسی تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی
شما فقط به ویدیوها محدود نیستید؛ جمینای تصاویر را هم بررسی میکند. باز هم یادآوری میکنم که بهترین عملکرد را روی تصاویر ساخته شده با ابزارهای گوگل مثل Nano Banana دارد.
فرآیند کار مشابه است: تصویر را آپلود کنید و بپرسید که آیا از هوش مصنوعی در آن استفاده شده یا خیر.
جمینای اغلب به شما میگوید که محتوا کاملاً یا بخشی از آن با هوش مصنوعی ساخته شده است. برای مثال، ممکن است سازندهای از هوش مصنوعی برای طرح اولیه یا پسزمینه استفاده کرده و سپس با ابزارهای دیگر آن را به صورت دستی ویرایش کرده باشد. به این حالت مدل هیبریدی (ترکیبی) میگویند.
ابزاری که ۱۰۰ درصد بینقص نیست
مانند هر ابزار تشخیص هوش مصنوعی دیگری، گوگل جمینای هم بینقص نیست و ممکن است اشتباه کند. در طول آزمایشهای من، جمینای گاهی در درک اینکه دقیقاً درباره کدام ویدیوی یوتیوب سوال میپرسم، دچار خطا شد.
با این حال، عملکرد آن در تشخیص محتوای هوش مصنوعی نسبت به بسیاری از پلتفرمهای دیگر بهتر است. علاوه بر این، از آنجایی که این یک قابلیت جدید از سوی گوگل است، احتمالاً در آینده در تشخیص ویدیوها و تصاویر ساخته شده توسط تمام پلتفرمها قویتر خواهد شد.
پلتفرمهای دیگر مانند تیکتاک نیز در حال ارائه روشهایی برای شناسایی و کاهش محتوای هوش مصنوعی هستند. شما همچنین میتوانید از سایر ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی برای تمایز بین واقعیت و خیال استفاده کنید.
جمعبندی
تشخیص ویدیوهای جعلی ساخته شده توسط هوش مصنوعی روزبهروز دشوارتر میشود، اما ابزارهایی مانند گوگل جمینای با بهرهگیری از فناوریهایی مثل واترمارک SynthID، گام بلندی برای شفافسازی فضای دیجیتال برداشتهاند. هرچند این ابزار هنوز کامل نیست، اما در حال حاضر یکی از مطمئنترین روشها برای بررسی اصالت محتواهای ویدیویی و تصویری به شمار میرود و به شما کمک میکند تا در دام اطلاعات نادرست یا مخرب نیفتید.
بیشتر بخوانید:
نحوه استفاده از Nano Banana در Google Gemini و Google Lens
چگونه با استفاده از Gemini خلاصه ویدیوهای یوتیوب را دریافت کنیم؟
چگونه متن تولیدشده توسط هوش مصنوعی رو چشمی تشخیص بدیم؟
